Gelofte Dag, Die Slag van Bloedrivier op Sestien Desember 1838

Bloedrivier

Bloedrivier, 16 Desember 1838.

BOERE GESKIEDENIS – Die Slag van Bloedrivier is op 16 Desember 1838 naby die Bloedrivier in die huidige Natal, geveg. Sowat 470 Boere, onder leiding van Andries Pretorius, het ‘n ossewalaer beskerm teen tussen 10 000 en 20 000 Zoeloe-impies. Die Zoeloekrygers, onder Koning Dingaan se regering, is aangevoer deur Dambuza (Nzobo) en Nhlela.

Op 15 Desember 1838 het die Boere inligting verkry dat ‘n groot Zoeloemag op pad was. Pretorius het ‘n uiters goeie gevegsterrein langs die Bloedrivier (toe die Ncomerivier) gekies, waar die ossewaens in ‘n laer getrek is. Ten spyte van mis wat die aand oor die omgewing neergedaal het, was dit die volgende oggend helder. Voor die slag begin het, het die Boere ‘n gelofte voor Vader afgelê dat, sou hulle gespaar word, hulle ‘n kerk sal bou en die dag as ‘n sabbat herdenk en hulle kinders van Vader sal vertel.

Die Zoeloes het die laer herhaaldelik onsuksesvol aangeval totdat Pretorius ná twee uur ‘n groep perderuiters beveel het om die laer te verlaat en die Zoeloes aan te val. In die struweling het Pretorius ook ‘n assegaaiwond aan sy linkerhand opgedoen. Ten spyte van die feit dat die Boere vuurwapens teen die Zoeloes se assegaaie gebruik het en ‘n goeie ligging gehad het, het hulle steeds geglo dat hulle nie sonder Vader se hulp sou kon oorleef nie. Die Britse weermag het met duisende opgeleide soldate met selfs beter vuurwapens teen die Zoeloes geveg en die meeste Britse soldate het in die geveg omgekom. Uiteindelik is slegs drie Boere gewond en geen dood nie; dít teenoor meer as 3 000 Zoeloekrygers wat gesterf het. 16 Desember is ‘n openbare vakansiedag in Suid-Afrika; voor 1994 was dit as die Boere se Geloftedag bekend.

Hier volg ‘n lys van ‘n aantal persone wat aan die Slag van Bloedrivier deelgeneem het:

  • Hoofkommandant: Pretorius, Andries Wilhelmus Jacobus
  • Assistent-HoofKmdt: Landman, Karel Pieter

Kommandante:

  • Jacobs, Pieter Daniel
  • de Lange, Johan Hebdrik
  • Potgieter, Jacobus (Koos)
  • Erasmus, Stephanus
  • Uys, Jacobus Johannes
  • Meyer, Lucas Johannes

Laerkommandante:

  • Pretorius Albertus (ook kannonnier)
  • Erasmus Lourens
  • Moolman Piet (Rooi Piet)
  • Fronemann Christoffel Cornelis

Veldkornette:

  • Steyn Johannes C
  • Viljoen Gert
  • Pretorius Hercules Albertus
  • van Staden Gert
  • Lombard Stephanus
  • Scheepers Jan
  • Fourie Hermanus
  • Cowie William
  • Labuschagne Casper
  • Joubert Jan (ook kanonnier)

Die Bloedrivier-slagveld, Plaas Vechtkop 168, Utrecht Distrik, is ‘n provinsiale erfenisterrein, en word beskerm in gevolge van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne – Afrikaanse Nuus